Wat valt onder de aanspraak ergotherapie?
Ergotherapie is opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering (Zvw). De aanspraak is voor iedereen gelijk: 10 uur per kalenderjaar. Die grens geldt bij alle zorgverzekeraars en verandert niet in 2026. Het maakt daarbij niet uit of je de tijd besteedt aan behandeling in de praktijk, aan een huisbezoek of aan overleg - alle directe en indirecte tijd telt mee binnen die tien uur.
Twee dingen zijn belangrijk om vooraf met je cliënt te bespreken, omdat ze de rekening bepalen:
- Eigen risico. Voor volwassenen vanaf 18 jaar valt ergotherapie onder het verplicht eigen risico (in 2026 385 euro per jaar). De behandeling wordt vergoed, maar je cliënt betaalt eerst het openstaande eigen risico.
- Kinderen tot 18 jaar. Zij hebben geen eigen risico en krijgen ergotherapie tot het maximaal aantal uren volledig vergoed.
Heeft een cliënt meer dan tien uur nodig, dan is dat vaak mogelijk via een aanvullende verzekering. De meeste aanvullende pakketten bieden 3, 5, 10 of meer extra uren per jaar. Omdat de voorwaarden per verzekeraar en per pakket verschillen, loont het om de polis van je cliënt na te kijken voordat je een langer traject inzet.
Directe toegang: ergotherapie zonder verwijzing (DTE)
Sinds 1 augustus 2011 kan een cliënt zonder verwijzing van een arts bij de ergotherapeut terecht. Dat heet Directe Toegang Ergotherapie (DTE). Prettig voor de cliënt, maar het legt - net als bij directe toegang in de fysiotherapie (DTF) - een extra verantwoordelijkheid bij jou. Zonder tussenkomst van een arts moet jij bepalen of de hulpvraag binnen je competentiegebied valt.
Daarom hoort bij elke aanmelding zonder verwijzing een screening van ongeveer 15 minuten bij het eerste contact. Daarin ga je na welke ergotherapeutische vraag er speelt en of er sprake is van rode vlaggen: alarmsignalen die kunnen wijzen op onderliggende problematiek. Zijn er rode vlaggen, of valt de klacht buiten je competentie, dan adviseer je de cliënt om eerst naar de huisarts te gaan. Na beoordeling kan de cliënt daarna alsnog naar ergotherapie worden verwezen.
De uitkomst van die screening leg je vast. Kwam de cliënt juist mét verwijzing binnen, dan noteer je in plaats daarvan de verwijzer en de verwijsgegevens. In beide gevallen heb je dit nodig om te kunnen declareren.
Wat je vastlegt voor een correcte declaratie
Een afwijzing komt zelden door de behandeling zelf en bijna altijd door ontbrekende of onjuiste gegevens. Dit zijn de vaste bouwstenen die op orde moeten zijn:
| Gegeven | Toelichting |
|---|---|
| Verwijzing of DTE-screening | De verwijzer en verwijsgegevens, óf bij directe toegang de conclusie van de screening. |
| Behandeldoelen | Doelen gericht op het dagelijks functioneren en de zelfredzaamheid van de cliënt, met evaluatiemomenten. |
| Tijdregistratie | De bestede directe en indirecte tijd, om te zetten naar prestaties van 15 minuten. |
| Prestatiecode | De juiste code per verrichting, inclusief eventuele toeslag voor zorg aan huis of op school. |
| Verzekeraar en polis | Voor het juiste tarief (gecontracteerd of contractvrij) en om de aanspraak te bewaken. |
Declareren: prestatiecodes en tarieven
De ergotherapieprestaties declareer je in tijdseenheden van 15 minuten (op enkele toeslagen na). Je registreert de tijd die je aan een cliënt besteedt en zet die om naar prestaties met een prestatiecode. De prestatiecodes en de bijbehorende (maximum)tarieven worden vastgesteld door de NZa; de afspraken en tarieven die voor jou gelden vind je terug in je contract in het VECOZO-inkoopportaal.
Heb je geen contract met een verzekeraar, dan kun je meestal niet zomaar rechtstreeks bij die verzekeraar declareren - of dat kan, verschilt per verzekeraar. Vaak betaalt de cliënt de nota dan zelf en dient die in bij de eigen zorgverzekeraar, die een deel vergoedt volgens de polis. Bij ongecontracteerde zorg is dat doorgaans niet het volledige bedrag, dus houd rekening met een eigen bijdrage voor de cliënt. Een enkele verzekeraar staat directe declaratie wel toe, meestal tegen het lagere ongecontracteerde tarief. Informeer je cliënt daarom vooraf en check de voorwaarden per verzekeraar.
Een aandachtspunt voor 2026: het specialistenregister ouderenergotherapie is toegevoegd aan het Kwaliteitsregister Paramedici. Daardoor is de individuele zitting ouderenergotherapie sinds dit jaar te combineren met andere prestaties, meerdere keren per dag te declareren en te verhogen met een toeslag voor zorg thuis of op school. Werk je met deze doelgroep, controleer dan of je registratie en prestatiecodes hierop aansluiten.
Veelgemaakte fouten die tot afwijzingen leiden
- Aanspraak niet bewaakt. De tien uur is op zonder dat cliënt of praktijk het doorhad. Houd het verbruik per cliënt bij en bespreek tijdig de aanvullende verzekering.
- DTE-screening niet vastgelegd. Bij een aanmelding zonder verwijzing ontbreekt de screeningsconclusie, terwijl die verplicht is.
- Tijd niet volledig geregistreerd. Indirecte tijd (rapportage, overleg) wordt vergeten, waardoor prestaties niet kloppen.
- Verkeerde prestatiecode of ontbrekende toeslag. Bijvoorbeeld een huisbezoek zonder de bijbehorende toeslag, of een code die niet past bij de verrichting.
- Contractvrij aanzien voor gecontracteerd. Zonder contract kun je vaak niet rechtstreeks declareren en geldt een lager tarief - stem vooraf met je cliënt af wie wat betaalt.
Conclusie
Ergotherapie declareren is goed te overzien zodra je de drie lagen uit elkaar houdt: de aanspraak (tien uur, plus eigen risico of aanvullend), de toegang (verwijzing of DTE-screening) en de declaratie zelf (tijd in eenheden van 15 minuten, juiste prestatiecode, juist tarief). De meeste afwijzingen ontstaan niet door de zorg, maar door een gegeven dat ontbreekt op het moment van versturen.
Praktische tip: zorg dat je EPD voor ergotherapie de tijdregistratie, de prestatiecode en de aanspraak automatisch aan elkaar knoopt, zodat je er tijdens het werk niet aan hoeft te denken. Hoe declareren en facturatie in Heldy samenkomen, lees je bij declareren in Heldy.
Veelgestelde vragen
Hoeveel uur ergotherapie vergoedt de basisverzekering?
Iedere verzekerde heeft recht op 10 uur ergotherapie per kalenderjaar uit de basisverzekering. Dat geldt bij alle zorgverzekeraars en is voor 2026 ongewijzigd. Heeft iemand meer nodig, dan kan dat via een aanvullende verzekering - de meeste aanvullende pakketten bieden 3, 5, 10 of meer extra uren.
Telt ergotherapie mee voor het eigen risico?
Voor volwassenen vanaf 18 jaar valt ergotherapie uit de basisverzekering onder het verplicht eigen risico (in 2026 385 euro per jaar). Kinderen tot 18 jaar hebben geen eigen risico en krijgen ergotherapie tot het maximaal aantal uren volledig vergoed.
Wat is DTE bij ergotherapie?
DTE staat voor Directe Toegang Ergotherapie. Sinds 1 augustus 2011 kan een cliënt zonder verwijzing van een arts bij de ergotherapeut terecht. Bij een aanmelding zonder verwijzing voer je eerst een screening uit (ongeveer 15 minuten) om te bepalen of de hulpvraag binnen je competentiegebied valt en of er geen rode vlaggen zijn.
In welke eenheden declareer ik ergotherapie?
De ergotherapieprestaties declareer je in tijdseenheden van 15 minuten (met uitzondering van enkele toeslagen). Je registreert dus de directe en indirecte tijd die je aan een cliënt besteedt en zet die om naar prestaties. De prestatiecodes en bijbehorende tarieven vind je bij de NZa en in je contract in het VECOZO-inkoopportaal.
Kan ik declareren zonder contract met de verzekeraar?
Dat hangt van de verzekeraar af. Zonder contract kun je meestal niet zomaar rechtstreeks bij de verzekeraar declareren zoals met een contract. Vaak betaalt de cliënt de nota zelf en dient die in bij de eigen zorgverzekeraar, die bij ongecontracteerde zorg doorgaans een deel vergoedt - niet altijd het volledige bedrag. Sommige verzekeraars staan directe declaratie wel toe, meestal tegen het lagere ongecontracteerde tarief. Controleer de voorwaarden per verzekeraar en informeer je cliënt vooraf over een eventuele eigen bijdrage.