Wat is DTF?
DTF staat voor Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie. Sinds 1 januari 2006 hebben patiënten de wettelijke mogelijkheid om zonder verwijzing van een arts naar de fysiotherapeut te gaan. Dat is prettig voor de patiënt, maar legt een extra verantwoordelijkheid bij jou: zonder tussenkomst van een arts moet jij bepalen of de klacht binnen je competentiegebied valt. Daarom hoort bij elke aanmelding via DTF een screening - en die screening moet je vastleggen.
De screening: pluis of niet-pluis
Screening is het proces waarin je besluit of verder fysiotherapeutisch onderzoek geïndiceerd is. Met gerichte vragen, tests of andere verrichtingen stel je binnen beperkte tijd vast of er sprake is van een patroon van tekens en symptomen dat binnen jouw competentiegebied valt. Je bent daarbij alert op rode vlaggen: alarmsignalen die kunnen wijzen op onderliggende pathologie. De uitkomst leg je vast als 'pluis' of 'niet-pluis'.
Het hele patroon van symptomen en tekens - inclusief eventuele rode vlaggen - bepaalt in welke van vier situaties je terechtkomt:
- Herkenbaar profiel, binnen je competenties. Je kunt zelf door met het diagnostisch proces (pluis).
- Niet-herkenbaar profiel. Advies: patiënt naar de huisarts voor een second opinion (niet-pluis).
- Herkenbaar profiel met mogelijk ernstige pathologie. Advies: patiënt naar de huisarts (niet-pluis).
- Herkenbaar profiel dat beter past bij een andere hulpverlener. Advies: doorverwijzen naar die hulpverlener.
Kom je tot 'niet-pluis', dan informeer je de patiënt dat je een of meer symptomen niet als onderdeel van een bekend patroon herkent, of dat er rode vlaggen zijn, en adviseer je contact op te nemen met de (huis)arts. Belangrijk: fysiotherapeutische advisering of behandeling behoort daarna vaak nog steeds tot de mogelijkheden.
Wat je bij DTF verplicht vastlegt
Bovenop de algemene intakegegevens (naam, BSN, geboortedatum, hulpvraag, functioneringsproblemen en medische gezondheidsdeterminanten) vraagt de richtlijn bij DTF om deze extra gegevens:
| Gegeven | Toelichting |
|---|---|
| Conclusie screening | De uitkomst: 'pluis' of 'niet-pluis'. |
| Indicatie voor verder onderzoek | Of fysiotherapeutisch onderzoek geïndiceerd is (ja/nee), en dat je de patiënt hierover hebt geïnformeerd. |
| Toestemming patiënt | Voor overleg met de (huis)arts, het opvragen van gegevens en/of het versturen van een DTF-bericht. |
| Bij niet-pluis: symptomen en advies | De afwijkende symptomen of het afwijkende beloop, en je advies aan de patiënt. |
Het DTF-bericht aan de huisarts
Vanuit de NHG-KNGF-informatiestandaard voor gegevensuitwisseling tussen huisarts en fysiotherapeut wordt aanbevolen om bij DTF een rapportage - het DTF-bericht - aan de huisarts te sturen. Daarmee blijft de huisarts op de hoogte van zorg die buiten hem om is gestart.
De voorwaarde is wel duidelijk: een DTF-bericht mag alleen met toestemming van de patiënt. In beginsel mogen er geen persoonsgegevens gedeeld worden zonder die toestemming. Diezelfde toestemming dekt het overleg met de huisarts en het opvragen van gegevens. Leg de toestemming dus vast vóórdat je iets deelt.
DTF en de KNGF-richtlijn Dossiervoering
De DTF-eisen vormen het onderdeel "Extra bij aanmelding en intake via DTF" binnen fase 1 van de KNGF-richtlijn Dossiervoering. Komt een patiënt juist mét verwijzing, dan leg je in plaats van de screeningsgegevens de verwijzer en de verwijsgegevens vast. De rest van het dossier - onderzoek, behandelplan, behandeling en eindevaluatie - verloopt daarna gelijk, ongeacht hoe de patiënt binnenkwam.
Veelgemaakte fouten bij DTF-registratie
- Screeningsconclusie niet genoteerd. De expliciete 'pluis'/'niet-pluis'-conclusie ontbreekt vaak, terwijl die bij directe toegang verplicht is.
- Toestemming niet vastgelegd. Zonder vastgelegde toestemming mag je niet overleggen met de huisarts, geen gegevens opvragen en geen DTF-bericht sturen.
- DTF-bericht zonder toestemming verstuurd. Dit is een privacy-overtreding - de toestemming moet er aantoonbaar vóór zijn.
- Bij niet-pluis geen advies vastgelegd. Noteer ook dát en hóe je de patiënt naar de (huis)arts hebt verwezen.
- Rode vlaggen niet onderbouwd. Leg vast welke signalen tot je niet-pluis-conclusie leidden, zodat je redeneren navolgbaar is.
Conclusie
DTF geeft patiënten een laagdrempelige toegang tot fysiotherapie, maar verschuift de poortwachtersrol naar jou. De screening en de vastlegging daarvan zijn geen formaliteit: ze borgen dat je onderliggende pathologie niet mist en dat je zorgvuldig met gegevensdeling omgaat. Het goede nieuws is dat dit met een paar vaste velden in je dossier prima te ondervangen is.
Praktische tip: zorg dat je EPD voor fysiotherapie expliciete DTF-velden heeft, zodat de screeningsconclusie en de toestemmingen niet afhankelijk zijn van je geheugen. Hoe Heldy de vijf fases van het dossier ondersteunt, lees je bij dossiervoering in Heldy.
Veelgestelde vragen
Wat betekent DTF?
DTF staat voor Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie. Sinds 1 januari 2006 kunnen patiënten zonder verwijzing van een arts naar de fysiotherapeut. Bij aanmelding via DTF voer je eerst een screening uit om te bepalen of fysiotherapeutisch onderzoek geïndiceerd is.
Wat houdt de DTF-screening in?
Bij de screening bepaal je met gerichte vragen, tests of andere verrichtingen binnen beperkte tijd of de klacht binnen jouw competentiegebied valt. Je let daarbij op rode vlaggen (alarmsignalen). De uitkomst noteer je als 'pluis' (geen aanwijzingen voor onderliggende pathologie, je kunt door) of 'niet-pluis' (je herkent het patroon niet of ziet alarmsignalen, je verwijst terug naar de huisarts).
Wat moet ik bij DTF in het dossier vastleggen?
Naast de gewone intakegegevens leg je bij DTF vast: de conclusie van de screening (pluis/niet-pluis), de indicatie voor verder fysiotherapeutisch onderzoek, en de toestemming van de patiënt voor overleg met of het opvragen van gegevens bij de (huis)arts. Bij niet-pluis noteer je ook de afwijkende symptomen en je advies.
Mag ik zomaar een bericht naar de huisarts sturen?
Nee. Een DTF-bericht aan de huisarts mag alleen verstuurd worden als de patiënt daarvoor toestemming heeft gegeven. Dat geldt ook voor overleg met de huisarts of het opvragen van gegevens. Die toestemming leg je vast in het dossier.
Wat doe ik bij een niet-pluis-bevinding?
Bij niet-pluis informeer je de patiënt dat je een of meer symptomen niet als onderdeel van een bekend patroon herkent, of dat er rode vlaggen zijn, en adviseer je contact op te nemen met de (huis)arts. De arts kan aanvullende diagnostiek doen. Fysiotherapeutische advisering of behandeling blijft daarna vaak nog steeds mogelijk.
Hoe helpt een EPD bij DTF-registratie?
Een fysio-EPD met expliciete DTF-velden zet de screeningsconclusie, de indicatie en de toestemmingen klaar bij een aanmelding zonder verwijzing. Zo voorkom je dat juist deze - vaak vergeten - verplichte gegevens ontbreken, en kun je een DTF-bericht aan de huisarts versturen zodra de toestemming is vastgelegd.